„Zielone łódzkie” - popularyzacja różnorodności biologicznej w wymiarze ekosystemowym – działanie edukacyjne na rzecz poprawy świadomości mieszkańców Pabianic, powiatu pabianickiego i województwa łódzkiego.

Forma dofinansowania: dotacja Kwota dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi: 56.480,00 zł.

TERMIN REALIZACJI: 1-13.03.2015 – 21.03.2015.

Projekt polega na organizacji:

1. WYCIECZEK: „Trasy bioróżnorodności w woj. łódzkim”, skierowanych do dzieci i młodzieży spędzających wakacje ’2015 i ferie zimowe ’2013 w mieście.

  • Wycieczka trzydniowa do Sulejowskiego Parku Krajobrazowego Uczestnicy wycieczki będą mieli okazję poznać wiele cennych przyrodniczo miejsc, takich jak np.: Gajówka na skraju puszczy – Na rozstajach dróg – Na szczycie wydmy – Bóg bagienny – Zarastające torfowisko – Bór chrobotkowi – Puszczański drzewostan, Grąd wysoki – Bór mieszany – Matecznik lipowy – Rezerwat lipowy Meszcze – Gród zdegenerowany – Zrąb gniazdowy w borze mieszanym. Poza tym zobaczą rezerwat Przyrody Niebieskie Źródła – rezerwat przyrody nieożywionej o wybitnych walorach krajobrazowych, położony w dolinie Pilicy. Są to wywierzyska krasowe jedne z najciekawszych zjawisk krasowych w Europie. Rezerwat jest ostoją wielu gatunków ptaków. Będąc nad Zalewem Sulejowskim nie sposób poznać jego historii oraz najbliższej okolicy, zwłaszcza, że zalew również znajduje się w obrębie SPK i jest uznany za rezerwat wody pitnej. W 1974 roku uruchomiono na nim elektrownię wodną „Smardzewice” na zaporze czołowej Zalewu. Zapora wodna połączona jest z elektrownią na rzece Pilica. Zapora w Smardzewicach stanowi nie lada atrakcję turystyczną, ponieważ ma 1200 m. długości i 16 m. wysokości. Wzdłuż całej linii brzegowej Pilicy ciągnie się pas poniemieckich umocnień obronnych z okresu II wojny światowej. Trasa turystyczna „Bunkier w Konewce”, którą uczestnicy będą również mieli okazję zobaczyć. Powstała ona w 2005r. Znajduje się w lesie, 4 km od Spały.
  • Wycieczka jednodniowa do Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich Uczestnicy wycieczki zapoznają się z ideą utworzenia PKWŁ, walorami przyrodniczymi i kulturowymi. Podczas wyjazdu zobaczą m.in. panoramę PKWŁ z jednego z punktów widokowych, zabytkowy kościółek w Kol. Niesułków, dwór w Byszewicach, rezerwat przyrody „Parowy Janinowskie”.
  • Wycieczka jednodniowa do Załęczańskiego Parku Krajobrazowego Uczestnicy zwiedzą rezerwat geologiczny „Węże”, utworzony w 1972 roku. Ochronie poddano wapienny ostaniec, górę Zelce, najdalej na północ wysunięty fragment skalnego krajobrazu Jury Krakowski – Wieluńskiej, z systemem 10 jaskiń krasowych, wieloma innymi różnorodnymi zjawiskami krasowymi, a także najbogatszymi w tej części Jury stanowiskami roślinności wapieniolubnej, w tym murawy naskalne, szczelinowy zespół paproci, a także murawy kserotermiczne. Obejrzą także Kamieniołom w Bobrownikach. To głęboki kamieniołom wapieni płytowych (uławiconych). W niektórych miejscach widoczne są skamieniałości. Miejsce niezwykle atrakcyjne ze względu na kilkumetrowy profil geologiczny ukazujący podłoże Załęczańskiego Parku Krajobrazowego a także skorzystają z warsztatów rzeźbiarskich przygotowanych przez ośrodek „Nadwarciański Gród”.
  • Wycieczka jednodniowa do Przedborskiego Parku Krajobrazowego W Parku Krajobrazowym uczestnicy będą mieli okazję zobaczyć kilka rezerwatów: torfowiskowy „Piskorzeniec” (ekosystemy leśne, torfowiskowe i wodne), stepowy „Murawy Dobromierskie” (roślinność kserotermiczna w rezerwacie pochodzenia antropogenicznego), leśny „Bukowa Góra” (roślinność kserotermiczna w rezerwacie pochodzenia antropogenicznego), a poza tym wejść na wzniesienie Fajna Ryba (punkt widokowy, najwyższe naturalne wzniesienie woj. łódzkiego) a także poznać krótki rys historyczny miasta Przedbórz, rzekę Pilicę, rynek, kościół parafialny, główne zabytki Przedborza. Na zakończenie zorganizowane będzie dla nich ognisko.
  • Wycieczka do Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki Przedmiotem ochrony w parku są doliny Warty i Widawki i ich dopływów wraz systemem stref przystokowych oraz towarzysząca tym obszarom szata roślinna. Obszar parku wyróżnia się w swym otoczeniu urozmaiconą rzeźbą terenu. Szczególnie malowniczo prezentują się przełomowe odcinki doliny Warty. Szczególne walory krajobrazowe tego terenu zaobserwować będą mogli uczestnicy wycieczki ze skarpy warciańskiej od Belenia do Strońska. Obejrzą również liczne starorzecza, obszary wydmowe i torfowiska, kolejne, cenne przyrodniczo i krajobrazowo obszary parku.
  • Wycieczka jednodniowa do Ogrodu Botanicznego i Palmiarni Różnorodność warunków przyrodniczych, bogata flora i fauna, umożliwiają prowadzenie ciekawych zajęć w zakresie biologii, geografii i ochrony środowiska. „Poznajemy rośliny chronione” to temat zajęć realizowanych na terenie Ogrodu. Zajęcia, podczas których uczestnicy wycieczki zostaną zapoznani z tematyką roślin chronionych. Prowadzący rozmawia z dziećmi o powodach, celach i sposobach ochrony roślin oraz prezentuje niektóre gatunki roślin chronionych. Uczniowie dowiadują się jaką rolę pełni ogród botaniczny i jak na co dzień można chronić przyrodę. Pod koniec zajęć rozdawane są karty pracy zrebusami i zagadkami związanymi z tematem lekcji. Spacer po Palmiarni z przewodnikiem, w trakcie którego dzieci poznają historię Palmiarni oraz najważniejsze elementy kolekcji roślin szklarniowych. Przewodnik zaprezentuje rośliny egzotyczne pochodzące z różnych części świata, rośliny w danym momencie kwitnące, owocujące, a także cechujące się swoistymi, często niezwykłymi przystosowaniami. Prezentowane będą również przykłady zastosowań tych roślin przez człowieka.
  • Wycieczka jednodniowa do AFRYKARIUM we Wrocławiu, podczas której uczestnicy poznają unikatowy na skalę światową kompleks przedstawiający różne ekosystemy związane ze środowiskiem wodnym Czarnego Kontynentu. W 19 akwariach i basenach prezentowane są zwierzęta zamieszkujące plaże i ragę koralową Morza Czerwonego, rzekę Nil, krainę Wielkich Rowów Afrykańskich, głębię Kanału Mozambickiego, plaże Wybrzeża Szkieletów i Dżunglę dorzecza Kongo. Obserwować je można z dwóch miejsc – nad wodą oraz pod wodą, wystarczy przystanąć na trasie, a następnie zejść pod pokład statku. W podwodnym punkcie widokowym znajdują się również akwaria, gdzie mieszkają mureny, seleny czy rekin rogaty. W dżungli otaczającej rzekę Kongo mieszkają krokodyle i manaty – niezwykłe, roślinożerne ssaki zwane także syrenami. Ponieważ AFRYKARIUM położone jest w obrębie Ogrodu Zoologicznego, więc poza zwiedzaniem uczestnicy będą również mogli skorzystać z zajęć edukacyjnych „Zagrożone gatunki”, podczas których dowiedzą się dlaczego niektórym gatunkom zwierząt grozi wymarcie? Jaka grozi nam kara za przewóz egzotycznych zwierząt? Co to jest CITES? I czemu w ZOO trzymane są zwierzęta? Słuchacze odwiedzają mieszkańców Terrarium, Akwarium, Małpiarni i Płaszarni.

2. WARSZTATÓW STACJONARNYCH

  • MALUJEMY OLBRZYMIE PISANKI i KOSTKI TEKTUROWE – polegające na zdobieniu przygotowanych wcześniej ze sklejki bądź tektury dużych pisanek przy pomocy farb ekologicznych i motywów roślinnych a także malowaniu roślin i zwierząt chronionych na dużych kostkach kartonowych. W przypadku ładnej pogody warsztaty odbędą się w plenerze, w centrum miasta, gdzie oprócz dzieci, młodzieży pisanki będą mogli zdobić mieszkańcy oraz władze miasta.
  • WARSZTATY TWORZENIA BIŻUTERII EKOLOGICZNEJ Z PRODUKTÓW NATURALNYCH np. z masy papierowej (skrawków starych papierów kolorowych) lub lnu i kamieni półszlachetnych (sznurek na bazie naturalnej przędzy lnianej) (2 edycje)
  • Z FOTOGRAFII OTWORKOWEJ – polegające na budowie aparatów fotograficznych z wykorzystaniem materiałów ekologicznych, odpadowych (tektury, pudełka, drewno). Przy pomocy tych aparatów mają powstawać zdjęcia o tematyce ekologicznej. (2 edycje).
  • ORNITOLOGICZNE – Uczestnicy zostaną zapoznani z wybranymi gatunkami ptaków szponiastych, w tym z tymi, które występują na terenach „łódzkich” obszarów NATURA 2000. W czasie spotkania szczególnie duży nacisk położony zostanie na podkreślenie znaczenia sieci obszarów N2000 dla ochrony tej grupy ptaków. Zajęcia obejmować będą prezentację multimedialną, pokaz filmu o ptakach drapieżnych oraz część warsztatową polegającą na wykonaniu modeli, kolorowanek i zabawek związanych z ptakami drapieżnymi (do uzgodnienia). Starsze dzieci będą mogły wziąć również udział w quizie oraz rozwiązać zadania matematyczne związane z tematem (2 edycje).
  • GLINIARSKIE – stanowiące połączenie twórczej pracy warsztatowej z rozwojem samoświadomości. Warsztaty stanowią przestrzeń do wspólnego poszukiwania, odkrywania i eksperymentowania oraz tworzenia. Podczas zajęć każdy tworzy swoje indywidualne prace z gliny zgodnie ze swoją wizją, tempem i potrzebami. Każdy z uczestników stworzy jedyne w swoim rodzaju, niepowtarzalne naczynie z gliny, które zostanie wysuszone i wypalone w specjalnym piecu. Dzięki takim spotkaniom uczestnicy będą mieć okazję zapoznać się z ginącymi już zawodami. Rozwijają także swoją wrażliwość artystyczną, umiejętności manualne.
  • „BABY ART” Zintegrowane warsztaty ekologiczno-artystyczne dla najmłodszych. Kilka godzin dobrej zabawy z połączeniem specjalnie przygotowanych zajęć artystycznych jak plastyka, taniec, piosenka i środowisko. Zajęcia odbywają się w godzinach przedpołudniowych a więc są alternatywą dla dzieci, które nie chodzą do przedszkola.

WARSZTATÓW WYJAZDOWYCH

  • „WODA W RZECE DOBRZYNCE” – warsztaty laboratoryjne, mające na celu badanie czystości wody rzeki Dobrzynki. Zajęcia odbędą się w plenerze, przy wykorzystaniu profesjonalnego sprzętu laboratoryjnego. Uczestnicy zajmować się będą określaniem czystości wody w rzece, badając barwę, zapach, zawartość fosforanów, azotanów, azotynów, amonu w wodzie oraz określać pH badanej wody i jej twardość a także określać czystość wód przy pomocy wskaźników roślinnych i zwierzęcych, które sami wyłowią z wody.
  • „CZERPANEGO PAPIERU” – zajęcia z historii papieru łączą teoretyczny wykład z warsztatem. Uczestnicy poznają między innymi zagadnienia związane z historią papieru, surowce do jego produkcji oraz współczesne zastosowanie, czerpią papier i otrzymują gotowy arkusz papier czerpanego. Zapoznają się również z problematyką papieru w kontekście jego proekologicznego używania, tworzeniem mas papierowych z odpadów makulaturowych, rodzajami papieru i odpadów, problemem utylizacji papieru w krajach wysoko uprzemysłowionych oraz jakością papieru.

3. WARSZTATÓW PLENEROWYCH „Z naturą za pan brat” skierowanych do wszystkich mieszkańców miasta, powiatu pabianickiego oraz województwa łódzkiego zorganizowanych podczas obchodów święta miasta (czerwiec’2015)

  • PIECZENIA CHLEBA – warsztaty robienia chleba dla społeczności lokalnej podczas, których każdy uczestnik skomponuje smak swojego chleba, własnoręcznie wygniecie ciasto i uformuje własny bochenek chleba. Dodatki, które uczestnicy będą mieli do wyboru to pestki dyni i słonecznika, cebulka oraz czosnek, śliwki, rodzynki a także miód. Oprócz tych dodatków będą mogli skorzystać z ziół tj. bazylia, cynamon i oregano.
  • CARVINGU – czyli tworzenie owocowych i warzywnych dekoracji. prosto udekorowane danie zyskuje nie tylko na wyglądzie ale również smakuje inaczej. Pobudzanie trzech zmysłów człowieka: wzroku, zapachu i smaku to klucz do efektownej aranżacji potraw nie tylko w restauracjach ale i w naszych domach. Niebanalne przyozdobienie potraw nie musi być domeną tylko profesjonalnych kucharzy, mając w domu ostry nożyk, zwykłe akcesoria kuchenne i kilka podstawowych warzyw lub owoców możemy sami wyczarować prawdziwe cuda. I tego właśnie będą mogli się nauczyć mieszkańcy.
  • PLASTYCZNE – malowanie chronionych roślin i zwierząt z terenu województwa łódzkiego na lnianych torbach oraz koszulkach bawełnianych. Uczestnik zabierze swoją torbę lub koszulkę.

Warsztatom towarzyszyć będzie wystawa produktów regionalnych, w szczególności miodów i produktów pszczelarskich.

4. KONKURSÓW EKOLOGICZNYCH skierowanych do dzieci, młodzieży, społeczności lokalnej oraz mieszkańców całej Polski (marzec’2015 – marzec’2016)

  • Powiatowy ekologiczno-plastyczny „PABIANICKA MARZANNA EKOLOGICZNA” skierowany do wszystkich, polegający na budowie tradycyjnej marzanny z możliwie jak największej ilości materiałów ekologicznych. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się na bulwarach nad rzeką Dobrzynką, gdzie znajdują się pabianickie pomniki przyrody. (2 edycje)
  • Powiatowy „PTAKI PABIANIC I OKOLIC” skierowany do uczniów szkół podstawowych i gimnazjów polegający na rozwiązywaniu testu, rozpoznawaniu gatunków oraz głosów.
  • Wojewódzki ekologiczny „ZIELONE OGRÓDKI PARAPETOWE”, skierowany do dzieci i młodzieży, polegający na hodowli ziół, warzyw lub kwiatów na parapetach w placówkach oświatowych.
  • Wojewódzki konkurs ekologiczno-plastyczny „Natura w pisankach uwieczniona” skierowany do osób od 5 roku życia polegający na wykonaniu pisanki wielkanocnej barwionej naturalnie lub zdobionej naturalnymi elementami.
  • Wojewódzki konkurs fotograficzno-ekologiczny „Bioróżnorodność województwa łódzkiego”, skierowany do wszystkich, polegający na wykonaniu fotografii ukazującej chronione obszary naszego województwa połączony z I Ogólnopolską Pinakoteką Fotografii Otworkowej w Pabianicach OPFOP 2015. Zwycięska fotografia znajdzie się na główce kalendarza trójdzielnego.
  • Ogólnopolski konkurs wokalny „Przyroda w piosence” skierowany do osób od 14 roku życia, polegający na prezentacji dwóch utworów, z czego jeden powinien zawierać tematykę ekologiczną.
  • Powiatowy ekologiczno-plastyczny konkurs „PABIANICKA SZOPKA BOŻONARODZENIOWA I OZDOBA CHOINKOWA” skierowany do osób w wieku od 6 lat, polegający na budowie szopek oraz ozdób z możliwie jak największej ilości materiałów ekologicznych.
  • Powiatowe DYKTANDO EKOLOGICZNE skierowane do uczniów klas VI szkół podstawowych oraz klas I gimnazjów (2 edycje). Tematy dyktand będą poświęcone formom ochrony przyrody w naszym województwie.
  • Powiatowy ekologiczno-plastyczny „Model pływający” skierowany do uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych, polegające na budowie modelu z butelek typu PET, który musi utrzymać się na wodzie. Nagrodą dla drużyny, która zwycięży będzie wycieczka do Kampinoskiego Parku Narodowego oraz rejs statkiem po Wiśle.

5. PROJEKT „PIĘKNO ZIEMI ŁÓDZKIEJ” skierowany do artystów z terenu województwa łódzkiego oraz całej Europy (wrzesień’2015) IV MIĘDZYNARODOWY EKOLOGICZNY PROJEKT ARTYSTYCZNY „PIĘKNO ZIEMI ŁÓDZKIEJ”, który polegać będzie na zorganizowaniu 5-cio dniowego ekologicznego malarskiego pleneru artystycznego w najciekawszych miejscach Ziemi Łódzkiej z udziałem 15 artystów zarówno z Polski jak i zagranicy. Artyści w ciągu pięciu dni odwiedzą wybrane ciekawe przyrodniczo miejsca na terenie różnych gmin z terenu województwa łódzkiego. Każdy, kto choć raz pozna walory województwa łódzkiego nie będzie miał wątpliwości, że jest to region warty odwiedzenia i spędzania w nim czasu na łonie przyrody. Z miejsc ciekawych przyrodniczo powstaną prace plastyczne w postaci obrazów. Artyści będą mieli za zadanie uchwycić piękno danego terenu i przenieść je na płótno. Obrazy powstałe na plenerze nabiorą wymiaru duchowego ponieważ malarze to osoby zdecydowanie bardziej wyczulone na odbiór rzeczywistości. Poza tym zorganizujemy spotkania i warsztaty artystów z lokalną młodzieżą szkolną oraz mieszkańcami i władzami gmin. Młodzież będzie miała możliwość zapoznania się z różnymi technikami malarskimi, podpatrzenia na żywo pracę artystów, poznania ciekawych przyrodniczo terenów w swojej okolicy, porozmawiania z artystami. Chcielibyśmy również zorganizować wycieczki i pokazać samym artystom perły przyrody oraz kultury w naszym województwie czyli Stadninę Koni i Pałac w Walewicach oraz dla kontrastu kopalnię soli w Kłodawie, gdzie artyści zobaczą jaki jest wpływ przemysłu wydobywczego na różnorodność ekologiczną. Na zakończenie pleneru zorganizujemy wernisaż wystawy powstałych prac oraz wystawę zdjęć z miejsc odwiedzanych przez uczestników. Wydamy katalog ze zdjęciami prac artystów. Po organizacji trzech poprzednich plenerów wiemy iż, zarówno artyści, jak i widzowie, odbiorcy mieli bardzo pozytywne wrażenia a wystawy poplenerowe prac obejrzała rekordowa ilość osób w MOK a także w gminach, które współorganizowały plener. Wystawy nadal są zapraszane do innych ośrodków na terenie województwa.

6. DZIAŁAŃ POZOSTAŁYCH

  • 22.05.2015R. – ŚWIATOWY DZIEŃ BIORÓŻNORODNOŚCI, KONFERENCJA PRASOWA OFICJALNIE ROZPOCZYNAJĄCA ZADANIE. Zostanie również wygłoszony krótki referat nt. spadku populacji pszczół i owadów zapylających.
  • RAJD Z ELEMENTAMI GRY TERENOWEJ „ZIELONE MIEJSCA NASZEGO MIASTA” – uczestnicy idąc wcześniej wytyczonym szlakiem poznają miejsca związane z ochroną przyrody w naszym mieście – pomniki przyrody. Każdy z uczestników na zakończenie rajdu otrzyma folder z pomnikami przyrody Pabianic oraz Aleją Trzeciego Tysiąclecia.
  • AKCJA SPRZĄTANIE ŚWIATA ‘2015 – to wspólna lekcja poszanowania środowiska. Jej celem jest promowanie nieśmiecenia, inicjowanie działań, dzięki którym zmniejszy się nasz negatywny wpływ na środowisko. W trzeci weekend września wraz z przedszkolakami, uczniami, dorosłymi – wszystkimi, którym zależy na ochronie środowiska, poprowadzimy działania sprzątania lasu miejskiego, rzeki Dobrzynka, Parku Wolności, Parku Słowackiego, Parku Hadriana. Działaniom tym towarzyszyć będzie również dosadzanie drzew w Alei Trzeciego Tysiąclecia, która znajduje się na skraju lasu miejskiego w Pabianicach. Aleja powstała z inicjatywy ówczesnego leśniczego z okazji wejścia w nowe tysiąclecie. Dęby szypułkowe, które rosną w alei sadzili leśnicy, samorządowcy, dyrektorzy placówek, działacze organizacji działających na rzecz środowiska. W sumie w alei posadzono prawie 80 drzew pochodzących ze szkółki leśnej. Na początku alei stanie tablica upamiętniająca to wydarzenie. Zieleń w mieście odgrywa bardzo ważną rolę i dlatego tak ważne jest powiększanie jej terytorium. Każde dosadzone drzewo to tlen dla trzech osób.